ابو القاسم سلطانى
66
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
چرس را معمولا با موادى نظير گره ، آرد ، عسل ، مواد معطر ، ترياك ، نواوميك مخلوط و يا براى افزايش قوه باه مقدارى كانتاريد به آن اضافه مىنمايند . خواص درمانى : كمكننده فشار عضلانى ، آنتى اسپاسموديك ، ضد درد ، مسكن مغز ، مخدر . موارد مصرف درمانى : از جوشانده يا دمكرده دانهها ، در دردهاى پس از زايمان ، سرفه ، Colic مىتوان استفاده نمود . مصرف زياد آن موجب تضعيف اراده و فعاليتهاى فكرى مىشود . پزشكان چينى بهعنوان ملين ، نرمكننده و مقوى از دانهها استفاده مىنمايند . ريشه : در هند از ريشه در موارد نقرس ، التهاب مغز ، منوراژى ، سيستيت و دردهاى ناشى از التهاب مجارى ادرار و مخلوط آن با كره در سوختگى استفاده مىشود . سرشاخهها و رزين ، در قرن نوزدهم در شمال اروپا از خاصيت ضد درد آن استفاده مىشد و آن را در نقرس ، نورالژى ، رماتيسم ، سرگيجه و هيسترى به كار مىبردهاند . و زمانى آن را در Glaucoma و ميگرن مصرف مىنمودند . در حال حاضر پزشكان امريكائى براى رهائى از سرگيجه و تهوع بيماران سرطانى كه تحت درمان با Chemotherapy مىباشند فراوردههاى آن را توصيه مىنمايند به همين منظور Nabilon كه ماده سنتتيك مىباشد به بازار عرضه شده است . برخى پزشكان آن را در موارد آسم ، آمفيزم ، برونشيت ، نورالژى ، ميگرن موثر مىدانند ( J . Valnet ) . اشكال داروئى : 1 - تنطور الكلى يك در ده به مقدار 50 ، 0 تا يك گرم در 24 ساعت . 2 - عصاره الكلى 02 ، 0 تا 05 ، 0 گرم در 24 ساعت به صورت حب و پوسيون 3 - عصاره روان 30 / 0 تا 60 / 0 گرم در 24 ساعت 4 - Cannabin 03 ، 0 تا 05 ، 0 گرم و چنانچه ده سانتىگرم مصرف شود ايجاد Hallucination يا توهم مىنمايد . توجه : مصرف فرآوردههاى شاهدانه بدون تجويز پزشك خطرناك است . ( 1 * ) - فرهنگ اوستا ص 1015 ، ونديداد 1291 ، 1292 ، 1293 ، 1498 ، 1499 ، 1502 ، 1503 ، 1828 - بندهش 216 ، 287 ، 108 فرهنگ پهلوى 414 هرمزد نامه 103 . ( 2 * ) - قنب ، شهدانج ، شاهدانج و شاهدانق معرب از پارسى مىباشند .